و « پيرو » آبادى بسيار يافتند ، و در هردو ملك پادشاه عليحدّه به رونق و شوكت تمام بوده ، و همهء ايشان آفتاب‌پرست بوده‌اند ، و بعضى از مردم شهرى و دشتى ، بتان به شكلهاى عجيب و غريب مىپرستيدند ، و شنيده‌ام كه در ميان ايشان كتابهاى چند بود ، و در آنها عالم را قديم نوشته بودند ، و از آدم ابو البشر خبرى نبود ، و طوفان نوح را چون قوم هنود منكر بودند ، و اغلب امورات مكاتبات ايشان بر كتيبه‌هاى تصوير بود ، و اگر مىخواستند كه چيزى بنويسند تصوير و همهء احوال آن را بر تخته مىكشيدند و به‌جاى رنگ ، پرهاى رنگارنگ ريزه‌ريزه كرده از صمغ بر تخته مىچسبانيدند . و اكثر مردم اين دو ملك گندمگون مايل به سرخى بودند ، و در اخلاق به غايت متواضع ، و لباس ايشان از پارچهء پنبه و غيره ، و چرمهاى نفيسه ، و پرهاى خوشرنگ و زر و جواهر بر پارچه - مثل كار چوب - بزرگ و خرد مىچسبانيدند ، و غذاى ايشان اغلب از گوشت جانوران شكارى از هر جنس بود . فرنگيان آنچه كثرت و ازدحام مردم در شهر « مكسكو » و « پيرو » ديدند در ديگر ممالك امرقه مشاهده نكردند و نيافتند ، و ساكنان و اكثر متوطّنان اين طرف « مكسكو » مثل مردمان دشت عرب و تاتار در يك جاى قايم نمانده ، در دشت و صحرا سيركنان خانه بر دوش بسر مىبردند ، رنگ ايشان از مردمان « مكسكو » تيره و سياه‌تر است ، و از علم خبرى نداشتند ، و بت‌پرست بودند ، و بتها به شكل قبيح و نازيبا - كه آن را مالك شرّ مىناميدند - مىپرستيدند ، و مىگفتند كه : حق تعالى مالك نيك « 1 » است و پرستش نمىخواهد ، چه از

--> ( 1 ) نيكى : « الف » .